's-Heerenhoek

Dorp en voormalige gemeente op Zuid-Beveland. Het dorp ontstond in het midden van de zeventiende eeuw in de noordoosthoek van de Nieuwe Borsselepolder, grenzend aan de Nieuwe Kraaijertpolder en de West-Kraaijertpolder. 's-Heerenhoek, oorspronkelijk Kalishoek geheette, behoorde historisch tot de heerlijkheid Heinkenszand, doch het had een eigen schout. Tijdens de Franse tijd werd het een zelfstandige gemeente die in 1970 opging in de nieuw opgerichte gemeente Borsele. Tot de gemeente 's-Heerenhoek behoorde eveneens het in de Nieuwe Kraaijertpolder gelegen gehucht Rijkebuurt.
Het is een van de middelgrote dorpen op Zuid-Beveland en wordt gedomineerd door de neogotische katholieke Sint-Willibrorduskerk. 's-Heerenhoek was het eerste dorp op Zuid-Beveland waar de katholieken in de Bataafse tijd (in 1797) een katholieke kerk bouwden. Deze kerk werd in 1870 vervangen door het huidige gebouw. De bouw en het ingebruikstellen van een katholieke kerk bewerkstelligde een langzame katholisering van het dorp, was het dorp in het begin van de negentiende nog half-katholiek/half-protestant in de tweede helft van de twintigste eeuw was het aantal protestanten dusdanig teruggelopen dat de hervormde kerk werd gesloten. In 1988 werd het gebouw afgebroken en opnieuw opgebouwd in het Openluchtmuseum te Arnhem. De hervormde kerk maakte deel uit van de hervormde gemeente 's-Heerenhoek en Nieuwdorp een gemeente die sinds het midden van de negentiende eeuw ook een gebouw te Nieuwdorp had.
De katholieke parochie besloeg in het begin het gehele westelijke deel van Zuid-Beveland, doch werd na de stichting van de parochies van Heinkenszand, Ovezande en Lewedorp steeds kleiner en beslaat tegenwoordig slecht de dorpen 's-Heerenhoek, Nieuwdorp en Borssele. Het dorp is levendiger dan de meeste dorpen van die grootte, met een aantal horecagelegenheden die in het weekend veel bezoekers uit een wijde omgeving trekken. Het dorp heeft een drukke kermis en is een van de weinige dorpen in Midden- en Noord-Zeeland met een Carnavalsoptocht.

Johannis Jacobse Vlaenderman en Martijntje Blaessen trouwden op 17 februari 1667 te 's-Heerenhoek (ondertrouw 21 januari 1667). Hun dochter Cornelia Janse Vlaenderman (voor hun zoon Cornelis Janse Vlaanderman, zie hieronder) werd op 7 februari 1674 te 's-Heerenhoek gedoopt (gereformeerd) en trouwde op 17 april 1697 te 's-Heerenhoek met Pieter Jacobse Vlasman, die eerder te 's-Heerenhoek op 16 april 1695 in ondertrouw (gereformeerd) ging met Adriaenken Pieters. Cornelia en Pieters dochter Adriana Pieterse Vlasman ging op 24 december 1735 in ondertrouw (gereformeerd) te 's-Heerenhoek met Petrus Cornelisse Oostdijk. Petrus' moeder Cornelia Cornelisse Bouwens Westhof (voor haar moeder Ariaentje Boonman zie hieronder) werd in januari 1685 te 's-Heerenhoek geboren en op 16 januari 1685 gedoopt door de RK Landspastoor. Zij ging op 31 maart 1723 te 's-Heerenhoek in ondertrouw (gereformeerd) met haar derde man Philippus Janse de Jonge. Cornelia en Philips' dochter Catharina Philipse de Jonge ging op 2 februari 1748 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met Petrus Pieterse de Jonge. Hun dochter Cornelia Pieterse de Jonge ging op 16 oktober 1773 te 's-Heerenhoek in ondertrouw (gereformeerd) en trouwde op 2 november 1773 voor de RK Landpastoor met Nicolaas Willemse Hoondert. Cornelia bezat in 1832 een huis en tuin te 's-Heerenhoek (A99, A100) in de West-Kraaijertpolder en overleed te 's-Heerenhoek op 12 oktober 1844. Hun dochter Magdalena Hoondert trouwde op 11 juni 1798 (rk) te 's-Heerenhoek met Cornelius Janse van 't Westeinde, hun dochter Cornelia van 't Westeinde werd op 3 april 1799 (rk) te 's-Heerenhoek gedoopt. Magdalena Klaasse Hoondert verhuisde na het overlijden van haar man naar 's-Heerenhoek en overleed daar op 27 november 1850.
Marinus Pieterse Vroonland werd op 29 januari 1674 te 's-Heerenhoek gedoopt (gereformeerd). Hij trouwde op 24 april 1697 te 's-Heerenhoek (schepenen) met Catharina Christiaanse Pover. Marinus overleed op 25 mei 1725 te 's-Heerenhoek. Hun zoon Adriaan Marinusse Vroonland werd op 6 mei 1697 te 's-Heerenhoek gedoopt (gereformeerd) en ging op 30 december 1719 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met zijn eerste vrouw Pieternella Simons Wiskerke. Hun dochter Catalijntje Adriaanse Vroonland werd op 20 maart 1720 geboren en op 24 maart 1720 gedoopt (gereformeerd) te 's-Heerenhoek.
Pieter Cornelisse Westhoeven ging op 11 april 1674 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met zijn eerste vrouw Neeltje Anthonisse Oosthoek. Hun dochter Blasijntje Pieterse Westhoeve ging op 4 september 1694 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met Cornelis Janse Vlaanderman (voor zijn ouders Johanis Jacobse Vlaenderman en Martijntje Blaessen zie hierboven, dit was Cornelis eerste huwelijk).
Adriaen Laurisse de Winter en Mayken Hubrechtse Steijn woonden rond 1680/1690 te 's-Heerenhoek. Hun zoon Laurentius Adriaense de Winter woonde onder 's-Heerenhoek en ging op 28 januari 1708 met attestatie van 's-Heerenhoek te Heinkenszand in ondertrouw met Margaritha Jans Oostdijk.
Ariaentje Jacobs Boonman ging op 12 mei 1685 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met haar derde man Cornelis Claasse Westhoeve.
Cornelis Janse Vlaanderman (voor zijn ouders Johanis Jacobse Vlaenderman en Martijntje Blaessen zie hierboven) ging op 4 september 1694 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met zijn eerste echtgenote Blasijntje Pieterse Westhoeve.
Adrianus Dignusse de Jonge ging op 26 mei 1708 te 's-Heerenhoek in ondertrouw met zijn tweede echtgenote Petronella Gijsbrechts.
Nicolaus Janse Hoondert en Stoffelijntje Marinusse Remijn gingen op 29 december 1708 te s'Heerenhoek in ondertrouw. Stoffelijntjes vader Marinus Janse Remijn overleed op 5 august 1711 te 's-Heerenhoek.
Cornelis Adriaanse de Meij trouwde op 20 oktober 1712 te 's-Heerenhoek (ondertrouw 21 september 1712) met zijn eerste vrouw Pieternella Jacobs Libaart, die in 1712 te 's-Heerenhoek woonde.
Hubregt Marinusse Bek en Johanna Françoise de Wijn trouwden op 7 mei 1716 te 's-Heerenhoek (ondertrouw op 10 april 1716).
Laurentius Jooste Reijnout kocht in 1718 een hofstede en wei- en zaailand in de Herenhoek in Borssele van Maria Marinusse de Jonge, wat vermoedelijk het 's-Heerenhoekse deel van de Nieuwe Borsselepolder.
Cornelis Dignisse Dooman en Magdalena Jans Hollebeek gingen op 4 september 1722 te 's-Heerenhoek in ondertrouw (gereformeerd).
Jan Jooste de Wagter trouwde op 18 oktober 1730 te 's-Heerenhoek met Joanna Janse Soldaat.
Marinus Pieterse de Jonge ging op 10 november 1742 in de gereformeerde kerk te 's-Heerenhoek in ondertrouw met Elisabeth Crijnse Pover en trouwde vervolgens op 27 november 1742 voor de RK Landspastoor.
Cornelis Dignusse de Jonge en Elisabeth Leendertse Westdijk trouwden op 22 mei 1748 te 's-Heerenhoek (gereformeerd, ondertrouw 3 mei 1748).
Adriana Pieterse van Doornik ging op 14 april 1759 in de gereformeerde kerk te 's-Heerenhoek in ondertrouw met haar eerste echtgenoot Leonardus Janse Vermeulen (geboren in december 1735 te 's-Heerenhoek en op 18 december 1753 door de RK Landspastoor gedoopt) en trouwde vervolgens op 2 mei 1759.
Petronella Hubrechtse van 't Westeinde en haar tweede echtgenoot Jan Philippus van den Wijngaard woonden in ieder geval rond 1775 met hun gezin, waaronder Petronella's zoon Francisus Franse Arts, te 's-Heerenhoek. Franciscus Franse Arts woonde later met zijn vrouw Clasina Gillise Oosthoek opnieuw te 's-Heerenhoek en beiden overleedden daar, Franciscus op 22 juni 1850 en Clasina op 20 september 1857.
Franciscus Janse Bek en Joanna Geens en hun gezin met onder andere Adriana Franse Bek woonden rond 1787 enige tijd te 's-Heerenhoek. Adriana woonde vanaf 1808 met haar man Cornelis Pieterse te 's-Heerenhoek waar hun dochter Helena Pieterse (gedoopt op 8 maart 1807 te (rk) 's-Heerenhoek) op 14 januari 1828 met Adrianus de Koster trouwde. Helena en Adrianus woonden tot ongeveer 1838 te 's-Heerenhoek in huis 35. Cornelis en Adriana woonden en bezaten een huis en erf in het dorp te 's-Heerenhoek (A193). Cornelis overleed op 3 juni 1826 te 's-Heerenhoek en Adriana op 2 februari 1830.
Cornelis Lievense Hoebeke verhuisde in 1791 van Borssele naar 's-Heerenhoek en ondertrouwde te 's-Heerenhoek in de hervormde kerk met Maria Tramper op 12 januari 1793. Later trouwde Cornelis op 7 april 1804 in de katholieke kerk met Tanna Cornelisse de Meij die sinds 1802 te 's-Heerenhoek woonde. Cornelis' kinderen uit zijn eerste huwelijk zijn in de hervormde kerk gedoopt en uit zijn tweede huwelijk in de katholieke kerk. Hij woonde in huis 16 naast de NH kerk. Zowel Tanna (6 april 1815) als Cornelis (12 november 1829) zijn te 's-Heerenhoek overleden. Hun zoon Willem Hoebeke is zowel te 's-Heerenhoek geboren, op 26 oktober 1813 vermoedelijk in huis 16 naast de NH kerk, en overleden (19 maart 1878). Hij woonde te 's-Heerenhoek in de volgende huizen: 72, 96, 130, 109, 129 en 117. Zowel zijn eerste echtgenote Johanna de Jonge (13 november 1857), als zijn tweede echtgenote Appolonia Boonman zijn te 's-Heerenhoek (16 februari 1899) overleden. In 1857 bezaten Willem en Johanna een huis te 's-Heerenhoek. Hun dochter Margaretha Hoebeke werd in huis 96 te 's-Heerenhoek geboren (22 maart 1850). Vermoedelijk woonde ze met uitzondering van beginjaren van haar huwelijk met Jan Schrieks haar hele leven te 's-Heerenhoek. In 1924 woonden ze in het gehucht Rijkebuurt in de Nieuwe Kraaijertpolder, zie aldaar. Margaretha overleed op 11 april 1924 te 's-Heerenhoek en werd op 15 april 1924 op de RK Begraafplaats achter de Sint-Willibrorduskerk begraven. Jan Schrieks overleed eveneens te 's-Heerenhoek op 11 april 1942 en werd op 14 april 1942 te 's-Heerenhoek begraven. Hun zoon Wilhelmus Aloysius Schrieks woonde tot kort voor zijn huwelijk in 1924 met Johanna de Winter te 's-Heerenhoek huis 7 (is vermoedelijk ouderlijk huis in Rijkebuurt, zie hierboven). Het echtpaar woonden het grootste deel van hun huwelijk net buiten 's-Heerenhoek in de Nieuwe Kraaijertpolder. Ze woonden weliswaar op het grondgebied van de gemeente 's-Heer Arendskerke, doch gingen in 's-Heerenhoek ter kerke en zonden hun kinderen daar naar school. In 1962 nam hun jongste zoon de hoeve over en verhuisden ze naar een klein huisje op de Molendijk (nr. 19) in het centrum van 's-Heerenhoek. Zij zijn beiden op de RK Begraafplaats achter de Sint-Willibrorduskerk begraven.
Adriaan de Winter is op 26 november 1797 (rk) te 's-Heerenhoek en zijn eerste vrouw Catharina Janse Kegel (rk) is op 28 augustus 1799 te 's-Heerenhoek gedoopt.
Andreas de Koster en Maria Laurusse Raas trouwden (rk) op 8 mei 1798 te 's-Heerenhoek.
Jan Raas werd op 17 februari 1799 te 's-Heerenhoek (rk) gedoopt.
Magdalena Pover 17 januari 1801 te (rk) 's-Heerenhoek gedoopt.
Machiel Raas en Johanna Sterk wonen rond 1818 te 's-Heerenhoek in huis 97.
Cornelis Adriaanse de Winter en Petronella Polderdijk trouwden op 10 november 1821 te 's-Heerenhoek, wat betekent dat Petronella dan vermoedelijk te 's-Heerenhoek woonde.
Joannes Marinusse de Jonge overleed op 10 maart 1826 te 's-Heerenhoek.
Dignus de Winter woonde te 's-Heerenhoek in huis a44 en 45 en is op 29 april 1868 te 's-Heerenhoek met zijn eerste echtgenote Maria Rottier (die waarschijnlijk op dat moment te 's-Heerenhoek woonde) getrouwd, zij overleed nog geen jaar later op 15 maart 1869 en werd op de RK begraafplaats te 's-Heerenhoek begraven. Hij overleed zelf op 23 april 1876 te 's-Heerenhoek, na hertrouwd te zijn met Cornelia de Koster. Hun zoon Adriaan de Winter is op 15 september 1873 in huis A44 te 's-Heerenhoek geboren.
Pieter Timmerman, Cornelia Ars en hun gezin met o.a. Maria Timmerman woonde vanaf 1894 een aantal jaren te 's-Heerenhoek, oa op de adressen A166, A54 en B56.
Joanna Isabella Roelants werd op 14 februari 1919 te 's-Heerenhoek op de RK Begraafplaats begraven.

Dit artikel wordt tezijnertijd aangevuld...

Zie ook een Beschrijving van 's-Heerenhoek uit het Aardrijkskundig woordenboek van A.J. van der Aa uit 1839 en volgende jaren
Zie ook een Beschrijving de heerlijkheid Heinkenszand uit het Aardrijkskundig woordenboek van A.J. van der Aa uit 1839 en volgende jaren

Terug naar index plaatsen