Oudelande, gem. in het eil. Zuid-Beveland, prov. Zeeland, arr. Goes, kant. Heinkenszand (3 k. d., 8 m. k; 3 s. d.); palende N. W. aan de gem. Overzande, N. aan de heerl. Nisse, O. aan Baarland-en Bakendorp, Z. aan Ellewoutsdijk, W. aan Driewege-en-Coudorpe.
Deze gem. beslaat uit het d. Oudelande en het geh. Molenberg, den Oudelandsche-polder, den Storm-polder en den Molenpolder, benevens gedeelten van den Nieuw-Overzandsche-polder, den Kamerpolder, den Noord-polder, den Sak-polder en den Nissestelle-polder. Zij beslaat, volgens het kadaster, eene oppervlakte van 497 bund. Men telt er 86 h., bewoond door 106 huisgez., uitmakende eene bevolking van ruim 880 inw., die meest hun bestaan vinden in den landbouw.
De Herv., die er 500 in getal-zijn, onder, welke 200 ledematen, maken eene gem. uit, welke tot de klass. van Goes, ring van Borssele, behoort. Volgens het besluit der klassis van 1590, moest er de predikdienst vervuld worden door de Predikanten van Baarland en Ellewoutsdijk. Naderhand geschiedde dit alleen door den eersten, tot het jaar 1610, toen de gemeente een eigen leeraar verkreeg. Het beroep geschiedt door den kerkeraad, ondermedestemming van den Ambachtsheer.
De Evang. Luth., welke men er aantreft, behooren tot de gem. van Goes. — De Christelijke Afgescheidenen, die men er 20 telt, worden tot de gem. van Baarland gerekend. — De R. K., die er 18 in getal zijn, parochiëren te Kwadendamme.
Men heeft in deze gem. eene school, welke gemiddeld door een getal van 30 leerlingen bezocht wordt.
Het d. Oudelande of Ouweland ligt 2 ½ u Z. ten W. van Goes, 2 u. Z. Z. O. van Heinkenszand. Het is een vrij goed en wel gelegen kerkdorp, dat in de kom van het d. 50 h. en 350 inw. telt.
De kerk, is een goed gebouw, met eenen hoogen en dikken toren, doch zonder orgel, Van deze kerk plagten, vóór de Reformatie, twee gedeelten den Bisschop van Utrecht toe te komen. Tot het andere gedeelte van de kerk te Oudelande, was, volgens het handschrift der Utrechtsche kerk, van 22 Junij 1571, benoemd en aldaar in het bezit gesteld, de Heer Christoffel à Loin, een Priester uit het bisdom van Luik, zijnde de nazaat van den Heer Jan Pietersz. Plas. Deze kerk, onbruikbaar geworden zijnde, werd in 1769 vertimmerd, het noordelijke kruispand afgebroken en het aan de oostzijde platgesloten koor tot eene ruime school ingerigt.
Deze gem. was vroeger eene afzonderlijke heerl, welke in het midden der vorige eeuw bezeten werd door Mr. Jan Cornelis Lampsens, Raad der Admiraliteit te Amsterdam, wegens de provincie Zeeland; thans maakt zij, met Baarland, de heerl. Baarland-Oudelande-en-Bakendorp uit. Stuivezande, dat er vroeger mede toebehoorde, is verdronken, en daarvan bestaan alleen nog eenige schorren. De heerlijkheid is het eigendom van de Heeren Cornelis Adrianus van Boles, te Schiedam, en Mr. Jacobus de Bakker, te Rotterdam.
Het wapen der voorm. heerl. is een schild van zilver, met het aangezigt van een bejaard man met langen baard van natuurlijke kleuren. uit het Aardrijkskundig woordenboek van A.J. van der Aa uit 1839 en volgende jaren
Terug naar beschrijving van Oudelande