Breedewatering (de), Breewatering, Westwatering of Bewesten Yerseke, een der kwartieren van het eil. Zuid-Beveland, prov. Zeeland; palende N. aan den Wilhelminapolder, N. O. aan de Ooster-Schelde, O. aan de Oost-Watering, Z. aan de Wester-Schelde en W. aan de aangedijkte polders tusschen het oude eiland Zuid-Beveland en Borsele. Zij beslaat alzoo het middelste; grootste en voornaamste deel des eilands, maar is, doordien zij aan den Noordkant zeer bloot ligt, voor den aanslag van het water dikmaals in het uiterste gevaar geweest. Vooral was dit het geval in de laatste helft der zestiende eeuw en de eerste der zeventiende eeuw toen tusschen Wemeldinge en Yerseke inlaag op inlaag gelegd werden.
Men vindt daarin de stad Goes, benevens de volgende dertien kerkdorpen: Baarsdorp, Biezelinge, 's Heer-Abtskerke, 's Heer-Arendskerke, 's Heer-Hendrikskinderen, Kapelle, Kattendijke, Kloetinge, Nisse, Schore, Sinoutskerke, Wemeldinge en Yerseke. Deze watering bevat alzoo de volgende gem.: Goes, 's Heer-Abtskerke-Sinoutskerke-en-Baarsdorp, 's Heer-Arendskerke, 's Heer-Hendrikskinderen-en-Wissekerke, Kapelle-Biezelinge-en-Eversdijk, Kloetinge, Nisse, Schore-en-Vlake, Wemeldinge en Yerseke, benevens het zuidelijke gedeelte der gem. Kattendijke, welke gemeenten tot de kant. Goes en Heinkenszand behooren.
De Breedewatering bestond oorspronkelijk uit onderscheidene brokken van lieverlede aan elkander gehecht en tot een geheel gemaakt. Wanneer dit echter tot een ligchaam gemaakt zij is onzeker. Uit hare oudste, nog bestaande, verordeningen blijkt, dat zij van veel vroegeren tijd dagteckende dan van den 8 April 1637, op welke Filips II, Koning van Spanje, die vaststelde. Bij genoemde ordonnantie werden den Dijkgraaf dertien Gezworenen toegevoegd, welke hij nemen moest uit alle de parochiën van de watering. Thans is het beheer daarover opgedragen aan eenen Dijkgraaf, benevens 10 Gezworenen en éénen Ontvanger-Griffier, onder welke verder 4 Dijkwachters (3 aan de Noord één aan de Zuidzijde), 3 Sluiswachters (te Kattendijke, Yerseke en Wemeldinge), benevens 14 Schotters werkzaam zijn. Behalve met het zeewater beeft deze watering ook met het binnenwater te kampen.
De sluizen bij ter Lucht door de verlamming der Schenge onbruikbaar geworden zijnde, heeft men vóór weinige jaren eene nieuwe en kostbare sluis gelegd bij Wemeldinge, tusschen de sluis te Yerseke van 1565 en die van Kattendijke van 1658. Tegenwoordig vervaardigt men voor de westelijke gronden eenen uitloop door de Zwake- en Bonenpolders.
uit het Aardrijkskundig woordenboek van A.J. van der Aa uit 1839 en volgende jaren
Terug naar beschrijving van de Breedewatering